การดูแลฟันเป็นสิ่งที่ทำได้ไม่ยาก แต่ถ้าทำเป็นประจำทุกวันจะช่วยลดความเสี่ยงฟันผุ รักษารอยยิ้มให้สดใส และลดค่าใช้จ่ายจากการรักษาทางทันตกรรมได้มากมาย ด้านล่างนี้คือ 10 วิธีที่ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน พร้อมเหตุผลและเคล็ดลับเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ช่วยให้ผลดียิ่งขึ้น
ทำไมการดูแลฟันทุกวันจึงสำคัญ
ฟันอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีแบคทีเรียและเศษอาหารตลอดเวลา ถ้าไม่กำจัดคราบจุลินทรีย์และน้ำตาลออก แบคทีเรียจะผลิตกรดทำลายเคลือบฟันจนเกิดฟันผุ การสร้างนิสัยที่ดี เช่น แปรงฟันอย่างถูกวิธีและลดอาหารหวาน จะช่วยป้องกันขั้นตอนแรกของการเกิดฟันผุได้
10 วิธีดูแลฟันที่ทำได้ทุกวัน
1. แปรงฟันอย่างถูกวิธีวันละ 2 ครั้ง (เช้า-ก่อนนอน)
แปรงฟันอย่างน้อยครั้งละ 2 นาที ใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม เอียงแปรงประมาณ 45 องศากับแนวเหงือก แปรงด้านนอก ด้านใน และพื้นผิวเคี้ยวอย่างทั่วถึง เทคนิคที่ถูกต้องช่วยกำจัดคราบจุลินทรีย์โดยไม่ทำร้ายเหงือก
2. ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์
ฟลูออไรด์ช่วยเสริมความแข็งแรงของเคลือบฟันและลดการสลายตัวของแร่ธาตุ ควรใช้ยาสีฟันมีฟลูออไรด์ตามคำแนะนำของทันตแพทย์ และใช้ปริมาณพอเหมาะ (เด็กมีข้อควรระวังต่างหาก)
3. ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันทุกวัน
การแปรงฟันไม่สามารถเข้าถึงช่องว่างระหว่างฟันได้ดี ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันจะช่วยเอาเศษอาหารและคราบที่เป็นต้นเหตุของฟันผุและโรคเหงือกออกได้
4. บ้วนปากด้วยน้ำหรือน้ำยาบ้วนปากหลังมื้ออาหาร
ถ้าไม่สามารถแปรงได้ ให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหรือน้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์เพื่อลดกรดและเศษอาหาร ช่วยรักษาสมดุลของปากและลดการสะสมของแบคทีเรีย
5. ลดการทานของหวานและทานเป็นมื้อแทนการกินจุบจิบ
การทานของหวานบ่อย ๆ ทำให้ฟันถูกกรดซ้ำ ๆ ตลอดวัน พยายามกินขนมหวานเป็นมื้อเดียวหลังอาหารหรือเลือกของว่างที่มีน้ำตาลน้อย เพื่อลดเวลาที่ฟันต้องเผชิญกรด
6. เคี้ยวหมากฝรั่งไร้น้ำตาลหลังมื้ออาหาร
หมากฝรั่งที่มีไซลิทอลช่วยกระตุ้นการหลั่งน้ำลาย น้ำลายช่วยล้างกรดและเติมแร่ธาตุให้เคลือบฟัน เป็นวิธีง่าย ๆ ที่ทำได้ทันทีหลังมื้ออาหาร
7. ดื่มน้ำบ่อย ๆ และล้างปากหลังทานของเปรี้ยว
การดื่มน้ำช่วยชะล้างเศษอาหารและกรด ถ้าทานผลไม้เปรี้ยวหรือเครื่องดื่มมีกรด ควรบ้วนปากด้วยน้ำเปล่าเพื่อลดการกัดเซาะเคลือบฟัน
8. รออย่างน้อย 30 นาทีก่อนแปรงฟันหลังทานของมีกรด
การแปรงทันทีหลังทานอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีกรดอาจทำให้เคลือบฟันถูกขัดและสึกหรอ รอให้สภาพปากเป็นกลางก่อนแล้วค่อยแปรง
9. เลือกอาหารที่ช่วยเสริมความแข็งแรงของฟัน
อาหารจำพวกนม ปลา ถั่ว ไข่ และผักใบเขียวอุดมด้วยแคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินดี ซึ่งเป็นสารจำเป็นในการสร้างและซ่อมแซมเคลือบฟัน รวมถึงผักผลไม้กรุบ ๆ ที่ช่วยกระตุ้นการทำงานของเหงือกและน้ำลาย
10. สังเกตสุขภาพช่องปากและเปลี่ยนแปรงสีฟันตามสภาพ
ตรวจดูสภาพเหงือก ฟัน และลิ้นในทุกเช้า-เย็น หากมีอาการเลือดออก เหงือกบวม หรือปวดฟัน ให้รีบปรึกษาทันตแพทย์ นอกจากนี้ควรเปลี่ยนแปรงสีฟันทุก 3 เดือนหรือเมื่อขนอ่อนแรง
สรุป
การป้องกันฟันผุไม่จำเป็นต้องยุ่งยาก เริ่มจากการปรับพฤติกรรมง่าย ๆ ที่ทำได้ทุกวัน เช่น แปรงฟันอย่างถูกวิธี ใช้ฟลูออไรด์ ทำความสะอาดซอกฟัน ลดการทานของหวาน และดื่มน้ำบ่อย ๆ แค่ทำเป็นนิสัยสม่ำเสมอ ก็ช่วยให้ฟันแข็งแรง ลดโอกาสฟันผุ และยืดอายุการใช้งานของฟันไว้ได้นานขึ้น หากมีอาการผิดปกติหรือข้อสงสัย ควรเข้าพบทันตแพทย์เป็นประจำเพื่อการดูแลที่เหมาะสมยิ่งขึ้น
